Dita Botërore e Ozonit në Shkollën Profesionale “Karl Gega”, kur teknologjia miqësore me klimën bëhet realitet

Mesazhi global “Të ftohim më zgjuar, me më pak ndikim në klimë” i Ditës Botërore të Ozonit këtë vit mori një formë konkrete në Shkollën Profesionale “Karl Gega”, ku u vu në funksion pompa e parë e avancuar e nxehtësisë me R290 e instaluar në një shkollë shqiptare. Projekti, i mbështetur nga UNIDO dhe i realizuar në bashkëpunim me Njësinë Kombëtare të Ozonit, sjell teknologjinë miqësore me klimën aty ku ajo fiton një vlerë të dyfishtë: përmirëson kushtet në shkollë dhe u jep nxënësve mundësinë ta njohin nga afër teknologjinë e së ardhmes.

Me rastin e Ditës Botërore të Ozonit, më 16 shtator 2026, Njësia Kombëtare e Ozonit organizoi në shkollë një seri aktivitetesh, duke ndërthurur ndërgjegjësimin e të rinjve, njohuritë teorike dhe demonstrimin praktik të teknologjisë së re, si dhe duke vlerësuar bashkëpunimin mes partnerëve që bënë të mundur realizimin e projektit.

Aktivitetet nisën me një workshop me nxënësit e drejtimit Termohidraulikë, ku u diskutua rëndësia e mbrojtjes së shtresës së ozonit, arritjet e Protokollit të Montrealit dhe sfida e radhës: kalimi drejt teknologjive dhe gazeve ftohëse me ndikim sa më të ulët në klimë. Ky është edhe qëllimi i projektit të pompës së nxehtësisë në “Karl Gega”: të sjellë në praktikë një teknologji me efikasitet të lartë energjetik dhe gaz ftohës me ndikim shumë të ulët në klimë. Gjatë workshop-it, mësuesit e shkollës treguan se një pjesë e këtyre nxënësve kishin ndjekur nga afër edhe instalimin e sistemit, duke ndihmuar teknikët dhe duke e parë procesin në praktikë.

Më pas, nxënësit, përfaqësuesit e Njësisë Kombëtare të Ozonit dhe drejtuesit e shkollës vizituan pompën e nxehtësisë tashmë në funksion. Instalimi u realizua nga kompania Klimateknika, drejtuesi i së cilës ishte i pranishëm gjatë vizitës dhe u shpjegoi nxënësve funksionimin e sistemit dhe përdorimin e gazit ftohës R290. Përfitimi ndërkohë është ndjerë menjëherë: nxënësit treguan se sistemi i ri ka përmirësuar ndjeshëm kushtet e mësimit gjatë ditëve të nxehta.

Sistemi i ri siguron ngrohjen dhe ftohjen e mjediseve, duke kombinuar efikasitetin e lartë energjetik me përdorimin e R290 (propanit), një gaz ftohës natyral me Potencial të Ngrohjes Globale (GWP) vetëm 3. Pikërisht kalimi drejt gazeve ftohëse me ndikim shumë të ulët në klimë dhe përdorimi më efikas i energjisë janë në qendër të përpjekjeve ndërkombëtare për një sektor ftohjeje më të qëndrueshëm.

Rezultatet e projektit dhe përvoja e bashkëpunimit mes palëve u diskutuan gjatë një takimi formal mes drejtorit të shkollës, Indrit Gorçe, përfaqësuesve të Njësisë Kombëtare të Ozonit dhe të kompanisë Klimateknika. Një falënderim i veçantë iu drejtua UNIDO-s për mbështetjen e këtij projekti demonstrues, si dhe u shpreh dëshira që kjo përvojë të pasohet nga projekte të tjera të ngjashme. Gjithashtu, u vlerësua angazhimi dhe bashkëpunimi i shkollës gjatë gjithë procesit, si dhe profesionalizmi i Klimateknika në instalimin dhe vënien në funksion të sistemit.

Me vënien e sistemit në funksion, “Karl Gega” shndërrohet në modelin e parë demonstrues në një shkollë shqiptare për përdorimin e teknologjive me GWP të ulët, duke krijuar një shembull që mund të zgjerohet edhe në shkolla dhe ndërtesa të tjera publike.