Konsultimi i Tretë Kombëtar – Përgatitja e Inventarit të Substancave të Kontrolluara të Padëshiruara dhe Plani Kombëtar i Veprimit

Konsultimi i Tretë Kombëtar u organizua nga Njësia Kombëtare e Ozonit (NjKO), në bashkëpunim me Barleti Group, nën kujdesin e Z. Adriatik Dudaj. Aktiviteti arriti me sukses objektivat e parashikuara dhe shërbeu si një platformë gjithëpërfshirëse konsultimi dhe shkëmbimi teknik mbi ecurinë e projektit “Përgatitja e Inventarit të Substancave të Kontrolluara të Padëshiruara për Shqipërinë dhe Përgatitja e Planit Kombëtar të Veprimit”.

Në takim morën pjesë rreth 65 pjesëmarrës, përfshirë përfaqësues të Barleti Group, Njësisë Kombëtare të Ozonit, studio arkitekture dhe konstruksioni, Shoqatës RAC, si dhe aktorë të tjerë relevantë nga sektori publik, privat dhe akademik.

Fjala hyrëse dhe prezantimi i objektivave të konsultimit u mbajt nga Z. Neritan Sejamini, Konsulent Kombëtar, i cili theksoi rëndësinë e këtij procesi konsultues për finalizimin e inventarit dhe përgatitjen e një Plani Kombëtar Veprimi realist dhe të zbatueshëm.

Znj. Etleva Dobjani, pedagoge dhe Drejtuese e Departamentit të Arkitekturës dhe Dizajnit në UNIBA, vuri në dukje rëndësinë e bashkëpunimit ndërinstitucional dhe angazhimit të sektorit privat në këtë proces kyç për mbrojtjen e shtresës së ozonit dhe klimës.

Ecuria e përgjithshme e projektit u prezantua nga Znj. Mimoza Vokshi, Koordinatore e Njësisë Kombëtare të Ozonit, e cila u ndal në:

• progresin e përgatitjes së inventarit;
• sfidat e hasura gjatë mbledhjes së të dhënave nga institucionet publike dhe sektori privat, si dhe gjatë përgatitjes së Inventarit të substancave të kontrolluara të padëshiruara në Shqipëri;
• rëndësinë strategjike të inventarit për përmbushjen e detyrimeve të Shqipërisë në kuadër të Protokollit të Montrealit, veçanërisht Amendamentit të Kigali-t.

Z. Ledio Kosta, pedagog në Universitetin Barleti, prezantoi gjetjet paraprake të inventarit të substancave të kontrolluara të padëshiruara, duke përfshirë:

• të dhënat e mbledhura nga institucionet publike dhe subjektet private;
• analizën e burimeve kryesore të këtyre substancave;
• identifikimin e bankave ekzistuese të substancave të kontrolluara të padëshiruara.

Diskutimet nga pjesëmarrësit kontribuuan në qartësimin e burimeve shtesë të të dhënave dhe nënvizuan rëndësinë e përgatitjes së këtij inventari për herë të parë në Shqipëri.

Znj. Silvana Delia, pedagoge në Universitetin Barleti, trajtoi kuadrin ligjor dhe institucional për menaxhimin e ODS-ve dhe HFC-ve, duke u fokusuar në:

• zbatimin e legjislacionit për F-gazet në Shqipëri;
• ndërlidhjen me Rregulloren e re të Bashkimit Evropian (BE) 2024/573;
• pikat e forta dhe sfidat ekzistuese në nivel kombëtar.

Z. Ilir Palushaj, Konsulent Kombëtar, prezantoi një pasqyrë të kapaciteteve aktuale për menaxhimin e substancave të kontrolluara dhe praktikave ekzistuese, duke theksuar:

• sfidat në trajtimin, magazinimin dhe identifikimin e substancave të papërdorura;
• rekomandime konkrete për përmirësimin e kapaciteteve teknike dhe institucionale.

Struktura e draftit fillestar të Planit Kombëtar të Veprimit u prezantua nga Z. Neritan Sejamini, i cili shpjegoi qasjen metodologjike të përgatitjes së planit, masat dhe ndërhyrjet e propozuara, rolin e institucioneve përgjegjëse, mekanizmat e bashkëpunimit ndërinstitucional, si dhe afatet për finalizimin e dokumentit. Diskutimet u zhvilluan në mënyrë të detajuar për secilën pikë të planit, me komente konstruktive nga pjesëmarrësit.

Gjatë diskutimit të hapur, pjesëmarrësit ofruan:

• sugjerime për përmirësimin e draftit të inventarit;
• vërejtje dhe propozime mbi masat e Planit Kombëtar të Veprimit;
• ide për rritjen e bashkëpunimit me sektorin privat dhe identifikimin e burimeve shtesë të të dhënave.

Një kontribut të veçantë në këtë takim dha Prof. Gjergj Simaku, ish-Zëvendësministër i Infrastrukturës dhe Energjisë, i cili theksoi rolin dhe rëndësinë e efiçiencës energjetike në sistemet HVAC.

Në përfundim, u përmblodhën rekomandimet kryesore të konsultimit dhe u dakordësuan afatet për finalizimin e inventarit dhe Planit Kombëtar të Veprimit, si dhe hapat përmirësues deri në mbylljen zyrtare të projektit. Takimi u mbyll me konfirmimin e angazhimit të të gjithë aktorëve për vazhdimin e bashkëpunimit dhe për zbatimin e suksesshëm të rezultateve të projektit.